Marineterrein Amsterdam

Een onafhankelijk blog van een Kattenburger over de herontwikkeling van het Marineterrein Amsterdam. Van een gesloten enclave naar een plek voor iedereen. Blog Marineterrein gaat door als marinekwartier.com

Posts tonen met het label plattegrond. Alle posts tonen
Posts tonen met het label plattegrond. Alle posts tonen

zondag 28 oktober 2018

Koude oorlog tussen Republiek Amsterdam en Ministerie van Defensie: wie gaat er winnen op het Marineterrein?

Draai Defensie
Afgelopen juli werd bekend dat Defensie, tegen de afspraken in, niet meer akkoord gaat met het overdragen van het volledige Marineterrein aan de stad Amsterdam. Wat hiervan de precieze redenen zijn is nog steeds niet geheel duidelijk. Defensie schermt met termen als 'veranderde veiligheidssituatie' en 'zichtbare aanwezigheid'. Ik zie vooral emotionele redenen.
Wethouder Kock was het niet eens met de plotselinge draai, en ging het gesprek aan met Defensie. Met tot nu toe weinig resultaat. Er circuleert inmiddels een voorlopige kaart waarop te zien is dat Defensie zo'n 50% van het terrein wil behouden. En dit is nu juist het gedeelte dat voor de opwaardering van de Kattenburgerstraat met woningen en voorzieningen in de plint zo hard nodig was.



Binnen de blauwe stippellijn het deel waar Defensie zou blijven.

Extra hek
In december zal er een bestuurlijk overleg plaatsvinden. Dat is het moment waarop duidelijk zal worden of een militaire en een publieke functie op het Marineterrein inderdaad naast elkaar kunnen bestaan. Wat dit betekent voor het gedeelte van het terrein dat al was overgedragen is mij niet duidelijk. De gemeente gaat ervan uit dat dit niet terug gaat naar Defensie, maar het terrein is nog steeds in eigendom van het Rijk, dus ik hou m'n hart vast. De krijgsmacht blijkt tot nu toe een onbetrouwbare partner.
Ook het feit dat Defensie een extra hek heeft geplaatst langs een van de opleidingsgebouwen komt op mij nogal agressief over en getuigt niet van een open houding ten opzichte van de gemeente.



Het extra hek langs het voormalig opleidingsgebouw.

Duidelijke scheiding van taken 
Ondertussen is bekend gemaakt dat Bureau Marineterrein niet meer verantwoordelijk is voor het begeleiden van de toekomstige ontwikkeling (mocht die nog doorgaan), maar enkel nog voor de tijdelijke invulling. Formeel was het Bureau al niet eindverantwoordelijk, maar in de praktijk bleek de tijdelijke invulling nogal sturend geweest te zijn voor het uiteindelijke toekomstbeeld zoals omschreven in de Principenota. Welke partij daarin de overhand had, Rijk of gemeente, is mij nog steeds niet duidelijk.
Ook het faciliteren van het formele participatietraject is weggehaald bij het Bureau. Dat is ook logisch, aangezien het project steeds meer richting een toekomstvisie gaat en er dus steeds minder naar de tijdelijke invulling hoeft te worden gekeken. Een duidelijke scheiding van taken ligt dan voor de hand.
Voor beide taken is een nieuw Planvormingsteam samengesteld bij de gemeente. Een goed idee lijkt mij, aangezien het Bureau, met vertegenwoordigers van gemeente èn Rijk, voortdurend een dubbele pet op had. Iets wat in de communicatie soms tot hilarische compromissen leidde en bijvoorbeeld in een weinig objectieve publieksenquête resulteerde.
Bureau Marineterrein beperkt zich de laatste maanden in zijn openbare uitingen tot het schrijven van artikelen over de tijdelijke huurders en het promoten van publieksactiviteiten op het terrein. Zo is men bijvoorbeeld plotseling zeer actief geworden op Instagram met vrijwel elke dag een nieuwe foto.
Mijn verwachting is dat deze meer zichtbare scheiding van taken tussen Bureau Marineterrein en het Planvormingsteam van de gemeente tot minder verwarring bij burgers zal leiden.

Voorlopig is het dus afwachten wie de strijd om het Marineterrein gaat winnen. Hopelijk zet de gemeente Amsterdam hoog in, want de noodzaak om voor Defensie midden in de stad een kazerne te behouden is volgens mij volstrekt afwezig.

Noot (31-10-2018): in een eerdere versie van dit stuk was niet geheel duidelijk dat Bureau Marineterrein nooit formeel eindverantwoordelijk is geweest voor de toekomstige invulling van het terrein. Dat gedeelte is om die reden enigszins aangepast. Wie wil weten hoe het precies zit met plichten en verantwoordelijkheden inzake de ontwikkeling van het Marineterrein leest het volgende stukje zware kost uit een artikel van Lilian van Karnenbeek en Leonie Janssen-Jansen in het tijdschrift Land Use Policy.



[...]

5.2. Decision-making rules

Considering decision-making rules, the first period is well defined: the National Government was the single actor permitted to take decisions. With respect to T1, the decision-making rules are less taken for granted. According to formal rules, all decisions are required to be made in collaboration between the Project Agency, the City of Amsterdam and the National Government considering the strategy report and management agreement. The appointed steering committee is permitted to take all decisions concerning the use of the publicly accessible area and the redevelopment of the full area based on the mandate and the power of attorney that has been given by the four actors to the steering committee members. Unanimity in the steering committee is required, otherwise a board meeting is required. In T1, the steering committee was also required to decide about the longer-term redevelopment of all 15 ha of the Navy Yard Amsterdam for the period after mid-2018, resulting in some specific decision-making rules. Initially, the Project Agency is required to draft the guidelines for redevelopment. For this, the Project Agency director has the mandate to hire consultant- and research-agencies to assist. The guidelines are subsequently presented to and discussed with all members of the steering committee. If all steering committee members agree, the guidelines will be proposed to the board. If the board agrees, the City Council of Amsterdam is required to finalize the decision-making. By July 1 2018, a formal planning decision-making document, stating the guidelines for the final redevelopment of the Navy Yard, has to be proposed to the City Councial of Amsterdam. In summary, the National Government is not the only actor authorized to make decisions, contrary to the situation in the first period. Remarkably, the National Government still possesses decision-making power in the second period, although the City of Amsterdam contains a higher degree of power. Furthermore, during the observations and document analysis, traces of informal decision-making rules were not found.

5.3. Choice rules
Considering the formal choice rules, the Ministry was permitted to take all actions in the Navy Yard in the time period T0, while other actors were forbidden to take any action in the area. During T1, the Ministry was permitted to take all actions and is required to manage and maintain the land, buildings and water zones in the privately used area. Additionally, the Ministry was required to leave the publicly accessible area. Concerning other formal choice rules in T1, all actors are required to actively negotiate the redevelopment of the Navy Yard based on guidelines and appointments documented in the strategy report and management agreement. The Project Agency is permitted to take care of the daily circumstances and maintenance of the area within the limits of these guidelines and appointments. Furthermore, the Project Agency is required to report and justify its actions to the members of the steering committee and inform them about temporary uses. The National Government and the City of Amsterdam are, in turn, required to monitor the actions of the Project Agency. Both actors are authorized to reverse actions of the Project Agency. Considering the informal choice rules, three distinctive rules are worth mentioning. First, the City of Amsterdam and the National Government both mention that the strategy report and management agreement do not necessarily correspond with all current circumstances. Although formally agreed upon, both actors state that the redevelopment should accommodate current circumstances at best, questioning to what extent actions must be in conformity with the guidelines of the strategy report and management agreement or actions may deviate the guidelines. Combining this informal choice rule with the authority of the City of Amsterdam and National Government to reverse actions and the decision-making rules, the strategy report and management agreement can, in theory, be disregarded. Secondly, although the steering committee has decision-making powers concerning the use of the area, it is noticeable that the City of Amsterdam clearly holds on to its established planning procedures (well-known—typical Amsterdam—planning documents and approaches), which reaffirms its primus inter pares role in planning decisions. Thirdly, with respect to an informal choice rule in daily circumstances, the co-use of the sport fields and conference centre in the closed-off area is worth mentioning. The Ministry is formally required to allow co-use of the sport fields and conference centre, but by holding on to existing practices for its own purposes they construct informal barriers in such a way that co-use by the Project Agency is almost impossible. A member of the Project Agency mentions, “the event centre is continuously in use by the Ministry of Defence as they organize events for themselves and external parties”. Recapitulating, the formally and informally taken actions differ substantially between the two periods; again, the Ministry was not the sole party taking action at the Navy Yard.

5.4. Information rules
With respect to T0, the Ministry was the only actor that maintained information about the area, the uses and activities. Furthermore, any sharing of this information was forbidden. As for T1, all four actors have—to different degrees—information concerning the use of and the activities in the area. While the Project Agency had access to all of the available information concerning the redevelopment, they are required to inform the three other actors during steering committee meetings. Furthermore, the Project Agency is required to inform citizens of the adjacent neighbourhoods. Though only ‘informing’ is required, the Project Agency was convinced they should organize a citizen platform. In terms of informal information rules, the Ministry was accustomed to keeping available information about the closed-off area private. Other actors requested certain information (e.g. building characteristics) and visits to the closed-off Navy Yard in favour of the redevelopment. However, as the area is still closed-off, this occasionally results in informal barriers to plan visits or share information. Furthermore, by sharing knowledge concerning the redevelopment, the City of Amsterdam and the National Government positively contribute to the urban development. From the Project Agency’s perspective, sharing information with and gathering input from business in the neighbourhood is highly valuable. Eventually, these informal consultations have resulted in a formal agreement with its ‘business neighbours’ about the collaboration. Concerning the information rules, much more information was shared during T1 as compared to T0, although information regarding the closed-off area was secretly dealt with despite the emergence of some restrictive barriers for the redevelopment of the Navy Yard. Observations in this study revealed the explicit effect of informal information rules on the redevelopment.

5.5. Pay-off rules
Concerning the pay-off rules, there were no formal sanctions or rewards in either T0 or T1.13,14 None of the formal documents contain constraints, penalties or coercions related to certain actions. During T1, a so-called ‘gentleman’s agreement’—an informal, non-enforceable agreement between parties in good faith—was in existence. Actors understood that the sharing of information gained in workshops or meetings, such as pictures of urban models, was not acceptable.


5.6. Scope rules
In T0 the scope rules were solely restricted to military uses and performances such as military education, recruitment and training. For T1, the fundamentals for the scope rules are formally documented in a strategy report in the form of guidelines. The National Government and the City of Amsterdam are required to respect and comply with these guidelines, unless otherwise agreed upon (see Section 4 for details). As stated in the strategy report (Ministry of Defence et al., 2013b, p. 3), “Most importantly, the Navy Yard offers a unique opportunity to create a new cultural and urban hub and yet to keep the hidden, mysterious and green character of the space.” The strategy report further states that functions such as housing, education, research, restaurants, green spaces and culture should be clustered. In the early years of the redevelopment, actors are required to focus on in-between uses and temporal initiatives that contribute to an innovative urban destination. The Project Agency formulated three main core values that strengthen the substantive guidelines of the strategy report, namely, innovation, interconnection and focus that underline themes such as sustainability, water, sport and movement. As of 2017, there is no actual zoning plan that determines specific land uses. The scope rules from T0, therefore, influenced the scope rules for T1 to a certain extent. Observations in this study showed that the informal dimension of scope rulesis not necessarily noticeable in the official strategy report, but emerges instead during negotiation about the underlying values that strengthen scope rules.

[...]


donderdag 28 september 2017

Bureau Marineterrein: publieksenquête over Principenota is met opzet sturend



Informeren zonder discussie
De afgelopen weken waren er verschillende momenten waarop buurtbewoners, huidige huurders van bedrijfsruimtes op het Marineterrein en andere belangstellenden informatie konden verkrijgen over de plannen voor de herontwikkeling van het terrein zoals het College van Burgemeester en Wethouders die onlangs in de Principenota naar buiten heeft gebracht.
Bureau Marineterrein had op de Voorwerf een ruimte ingericht met een grote luchtfoto op tafel waarop het terrein in context met de omgeving te bekijken was. Tijdens mijn bezoek werd duidelijk gemaakt dat er door bezoekers wel opmerkingen op de voorgenomen plannen konden worden gemaakt (graag zelfs), maar dat het niet de bedoeling was om in discussie te gaan met de mensen die vanuit Bureau Marineterrein de plannen moesten toelichten. Het ging dus voornamelijk om informeren en luisteren naar bezwaren. 

Sturende enquête 
Men bleek overigens van mijn kritiek op de mijns inziens zeer sturende enquête van Bureau Marineterrein over de plannen op de hoogte te zijn en gaf een opzienbarende verklaring. Dit is namelijk precies de bedoeling geweest! "Door de voorgenomen plannen zo duidelijk mogelijk en stevig neer te zetten, hebben we geprobeerd iets uit te lokken", aldus het Bureau. Ik was nog niet op de hoogte van deze 'methode' van publieksonderzoek en heb grote twijfels over de professionele waarde hiervan. Dat deelnemers bezwaren op hoofdpunten nauwelijks kwijt kunnen lijkt me een vreemde manier om respons proberen te krijgen. We wachten de uitkomst van dit onderzoek dan maar weer af.

foto: Bureau Marineterrein

dinsdag 5 september 2017

Magazine over toekomst Marineterrein



Deze week zette Bureau Marineterrein een magazine online met daarin interviews en bespiegelingen over de toekomstige ontwikkelingen. Het boekwerkje is erg mooi vormgegeven en de interviews zijn af en toe zeer interessant. Ook de zorgen van de buurt komen aan bod. Overigens zonder deze weg te nemen. Maar ze worden tenminste genoemd. (Hier lees je over de politieke steun die de buurt krijgt vanuit Stadsdeel Centrum). Tenslotte ben ik erg te spreken over de schitterende fotografie van Jeroen Hofman.

Download het magazine hier: MAGAZINE MARINETERREIN (PDF)

woensdag 19 april 2017

BREEN stedenbouw begeleidt talent bij ontwerp Marineterrein

John Breen van BREEN stedenbouw begeleidt regelmatig studenten van verschillende opleidingen om zo nieuw talent te stimuleren. Zo organiseerde hij dit voorjaar een driedaags atelier voor studenten die in een oriëntatiefase op de Academie van Bouwkunst Amsterdam zitten. Een groep van 8 studenten stelde een ontwikkelconcept voor het Marineterrein op, en ieder maakte vervolgens een maquette. Hieronder een foto van het resultaat.



Foto: BREEN stedenbouw


maandag 20 maart 2017

Historische scheepswerven terug op Marineterrein



Scheepswerf Admiraliteit
Een van de studentenontwerpen voor het Marineterrein die me het meest aanspreekt is die van Joran Lammers van Wageningen Universiteit. Hij maakte in het kader van zijn Bachelor-scriptie Landschapsarchitectuur een ontwerp waarbij de oude scheepswerven van de Admiraliteit, die ooit op Kattenburg de marinevloot voortbrachten, herleven. Hij situeert enkele boogvormige woonblokken (ze lijken vanaf de waterzijde enigszins op de Markthal in Rotterdam) op precies dezelfde plek waar de 'bijltjes van Kattenburg" ooit aan de schepen werkten. De boogvorm verwijst naar overdekte scheepsdokken.
Verder wordt in het ontwerp het terrein weer grotendeels in de oude vorm teruggebracht met een groot wateroppervlak in het midden. In de jaren zestig is dit gedeelte van het Marine-etablissement namelijk gedempt om het door de bouw van de IJ-tunnel verloren grondoppervlak te compenseren.



Baai van Kattenburg
Er ontstaat een weids uitzicht over "de baai van Kattenburg" met een licht oplopende waterkant in de oosthoek. Hierdoor krijgt de natuur de vrije hand, alhoewel een constante muggenplaag door zo'n 'moeras' wel op de loer ligt.
Toch lijkt het ontwerp me weinig realistisch door de plaatsing vlak naast het Scheepvaartmuseum en het grote verlies van kostbare grond. Ook is weinig tot geen verbinding met de al bestaande woningen aan de oostkant van Kattenburg. Wellicht is een andere plek op het terrein, bijvoorbeeld aan de spoorkant, geschikter. Maar dan is het effect van de baai natuurlijk compleet verdwenen.

vrijdag 17 maart 2017

Duurzaam badhuis op Marineterrein



Fallon Walton is een Canadees ontwerper die op dit moment bezig is met haar afstudeerproject op de TU Delft. Ze maakte een ontwerp voor een badhuis op het Marineterrein dat op duurzame wijze gebruik maakt van GFT-afval voor de verwarming van het water. Daarnaast maakt ze gebruik van de haven als openbare zwemplek. Het hergebruik van enkele gebouwen van de voormalige verbindingsschool staat centraal. Voor de duidelijkheid: dit is een ontwerp in het kader van een afstudeeropdracht en wordt niet uitgevoerd.

Een van de mooiste badhuizen van Amsterdam stond ooit dicht in de buurt van het Marine-Etablissement op de rand van Wittenburg en was gebouwd in de Amsterdamse Schoolstijl (zie foto onderaan artikel). Door de rigoureuze sloopwoede in de jaren zestig is ook dit monumentale gebouw jammer genoeg verdwenen. Gelukkig is hergebruik van vastgoed tegenwoordig meer gangbaar.




Op haar website legt Wallon uit wat haar uitgangspunten voor het ontwerp zijn:

Objective: To imagine social public program & energy production as contributing to valuable urban social space on the Marineterrein and the greater urban fabric.

Design Question: How can the integration of energy production from food waste and a public bathhouse become a cohesive design? How can it facilitate social connections on the Marineterrein & accommodate future visions for the site?

Technical Question: How can the flows of food waste, energy, and water be locally managed and integrated into the design of a public bathhouse?

This year the City of Amsterdam commissioned the report, ‘Circular Amsterdam,’ which highlights the untapped potential of food waste as a valuable source of energy and a link to a more circular economy. Concurrently, Amsterdam’s Marineterrein is transitioning from a restricted naval site to public space. The city is looking for ways to connect the Marineterrein to the urban fabric, draw on its historical identity and connection to water, and include smart energy infrastructure and a ‘circular city’ approach. My objective is to combine the management of food waste and public water leisure program of a bathhouse as a way to re-imagine energy production as contributing to valuable urban social space on the Marineterrein. The research, thus far, investigates the existing flow of food waste, energy and water in Amsterdam. Using the knowledge and criticisms of the existing situation, innovative and alternative techniques are explored to better integrate and optimize the flows of food waste, energy, and water into the design of a bathhouse. The proposed techniques to manage waste, energy, and water flows along with the size of the bathhouse programs and user capacity are combined to determine the spatial implications as well as the larger urban impact of the results.




Inmiddels gesloopt badhuis op Wittenburg (foto: Beeldbank Stadsarchief Amsterdam, jaren twintig)
Andere afbeeldingen: Fallon Walton

vrijdag 10 februari 2017

Uitmarkt 2017 definitief op Marineterrein en rond Oosterdok (locaties podia niet meer actueel)



De organisatie van de Uitmarkt 2017 laat weten dat het evenement definitief rond het Oosterdok zal plaatsvinden. De eventuele locaties en podia zijn (onder voorbehoud) bekendgemaakt en het Marineterrein krijgt hierin een prominente plek.

UPDATE 31 mei 2017:
De info hieronder over de indeling en route is achterhaald. De organisatie van de Uitmarkt heeft belooft snel met een definitieve versie te komen.

Eerst wat cijfers.
Verwacht aantal bezoekers (over 3 dagen): 500.000
Ongeveer 30 binnen- en buitenpodia
450 optredens

Het hoofdpodium zal zeer waarschijnlijk op pontons in het Oosterdok verrijzen, tussen Arcam en NEMO. Ik beperk me hier verder tot de evenementen op het Marineterrein. Alles onder voorbehoud!

Voorwerf
De Voorwerf zal zoals het er nu uitziet voornamelijk het domein zijn van jonge theatermakers en bands. In het water van de haven komt dan een podium waar onder andere De Melkweg zal programmeren. Op het Fringe Podium een doorlopend programma van jonge makers uit het Fringe aanbod. Daarnaast zal er volgens de voorlopige planning tussen de bomen een groot terras komen met een centraal infopunt.



Rondom Gebouw 27
Uitmarkt Boeken, het alternatief voor Manuscripta met een boekenmarkt, een presentatie van nieuwe fondsen en veel schrijvers, dichters die voorlezen en praten over nieuw werk, in een grote tent en in verschillende ruimtes in de gebouwen.



Rondom Gebouw 24 en 25
Jongerenprogramma met Mountain Dew skateparcours met wedstrijden en demonstraties. Amsterdamse Clubs met Silent Disco op vrijdag- en zaterdagavond. De opmaat voor de Uitnacht in circa 10 deelnemende clubs in Amsterdam.

Nogmaals: al deze onderdelen en locaties onder voorbehoud. Alles kan nog veranderen!

woensdag 25 januari 2017

"Microwoningen geven waarde aan Marineterrein"

Enkele weken geleden meldde ik al de uitkomsten van het Ontwerplab Microwoningen dat als een van de onderzoekslocaties voor het Marineterrein had gekozen. De bevindingen van dit initiatief van Arcam zijn nu samengevat in een eindverslag (PDF 2,13 MB). De conclusies komen vrijwel geheel overeen met wat er in de presentatie in Pakhuis de Zwijger werd getoond.



Uit het verslag:


Conclusie
In het lab stond het belang van het experiment centraal. Een gebied zoals het
Marineterrein is eigenlijk uniek: zonder vaststaande regels en bestemmingsplan
laat het volop ruimte voor allerhande experimenten en ideeën. De verschillende
experimenten maken het bovendien mogelijk om de potentie van
microwonen geleidelijk te ontdekken. Een geslaagd experiment op het Marineterrein
zou vervolgens elders in het land structureel kunnen worden gerealiseerd.
Door mee te gaan in de gewenste geleidelijke ontwikkeling van het
gebied tot innovatie-hotspot, kunnen de experimenten bijdragen aan de
waardevermeerdering van het gebied. Microwoningen zijn zo een middel om
de groei van het gebied te stimuleren, in plaats van een opzichzelfstaand doel
om enkel te voldoen aan de vraag naar woningen.


vrijdag 9 december 2016

PimPamPetten met het Marineterrein

Zoals al eerder op dit blog vermeld is Bureau Marineterrein bezig met het opstellen van een Nota van Uitgangspunten voor de toekomstige ontwikkeling van het terrein. Een van de hippe manieren om samen tot inzichten te komen is het zogenaamde Serious Gaming. Deze week vond zo'n sessie plaats op het Marineterrein en verschillende deelnemers plaatsten hiervan foto's op Twitter en Instagram. Benieuwd of de alcoholconsumptie de uitkomsten heeft beïnvloed ;-)




Een definitie van Serious Games van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu:

Serious games zijn simulatiespellen waarbij de deelnemers met realistische problemen worden geconfronteerd waarvoor ze een oplossing moeten zoeken. De deelnemers kunnen hierbij verschillende keuzen uitproberen en direct zien wat de praktische gevolgen zijn van die keuzen. Zo kunnen ze in een veilige omgeving oefenen en worden in de praktijk lastige en ongewenste situaties of oplossingen voorkomen. Door hun realistische weergave versterken de serious games de beleving en daarmee ook de overdracht van informatie. Ze stimuleren de onderlinge discussie en kennisuitwisseling, bevorderen samenwerking en deelnemers krijgen beter begrip van verschillende rollen en het proces waar ze deel van uit maken.

dinsdag 6 september 2016

Ontwerp Marineterrein student Wageningen: Sporthaven Kattenburg

Begin dit jaar presenteerde een groep Bachelor-studenten Landschapsarchitectuur van de Wageningen Universiteit hun ontwerpen voor een toekomstig Marineterrein. Van de drie studenten die een voldoende haalden bespreek ik de komende tijd de ontwerpen.



Sporthaven Kattenburg is bedacht door Anne Groenendijk. Zij plaatst woningen, werkruimtes en een behoorlijk groot sportpark op de beschikbare 14 hectare. De woningen krijgen een plek langs het water van de Dijksgracht. De werkruimtes zijn verspreid over het gehele terrein en het sportpark zelf is centraal gepositioneerd. Zoals altijd kijk ik ook naar hergebruik van de bestaande bebouwing en die is hier minimaal. Enkel de twee gebouwen op pootjes, het gebouw van de marechaussee en de monumenten op de Voorwerf blijven staan. In een ontwerp met zo'n groot aandeel voor sport is daar ook bijna niet te aan te ontkomen. Er is nu eenmaal ruimte nodig voor sportvelden en dergelijke.
De grote hoeveelheid park spreekt me erg aan. Ook het dek langs het water van het Oosterdok is heel mooi. Groenendijk neemt hier als voorbeeld het Wave Deck dat de landschapsarchitecten van West 8 voor het havenfront van Toronto hebben ontworpen.
Wat ik in eerdere ontwerpen voor het terrein miste is hier heel goed uitgevoerd: een analyse van zichtlijnen. Groenendijk komt hierdoor op verschillende verhoogde gebieden in het ontwerp. Dit creëert weer deelgebieden, waardoor er ondanks de grootte van het terrein toch een intieme sfeer ontstaat.
Door de sportvelden te verhogen ontstaat er de mogelijkheid om hieronder bijvoorbeeld een markt te organiseren. Hoewel het een origineel idee is voorzie ik hier toch enkele problemen. Met name zal door deze gigantische platte daken een gevoel van veiligheid moeilijk te verwezenlijken zijn. Een parkeergaragegevoel ligt op de loer.
Over parkeergarages gesproken. Jammer genoeg is er gekozen voor een parkeermogelijkheid voor alle bewoners op het terrein. Liever zou ik zien dat er wordt ingezet op een goede openbaar-vervoer-verbinding met het Centraal Station. Misschien is een beperkte voorziening voor elektrische auto's nog een optie, maar dan wel met een ingang naar de garage vanaf de Piet Heinkade onder het spoortalud door. Op die manier wordt de Kattenburgerstraat niet belast met nog meer autoverkeer.

vrijdag 8 juli 2016

Amsterdam Artist Community - studentenontwerp voor een nieuw Marineterrein (9)

Kunst in de stad. Altijd een punt van discussie.
Maar kunstenaars in de stad? Daar kun je er niet genoeg van hebben.
Yale-student Hochung Kim gooit het Marineterrein vol met kunst en kunstenaars. Met openbare beeldenparken, maar ook met afgesloten werkplekken. Op deze manier wil hij het geïsoleerde karakter van het terrein enigszins behouden.
Het ontwerp staat bol van kleine, smalle gebouwtjes. Het lijkt wel een muizenstadje. De beeldenparkjes komen op die manier wel goed tot hun recht en er blijft relatief veel 'ruimte in de lucht' over. Maar het is veel van hetzelfde. Een dichtbebouwde vinexwijk midden in Amsterdam.
Kim ziet wel de waarde van enkele historische of juist zeer moderne gebouwen. Ze zijn heel natuurlijk ingepast in zijn voorgestelde plan. Dat is ook wat waard.



Amsterdam Artist Community
Student: Hochung Kim

The proposal for Amsterdam Artist Community is based on the idea that Art can
enhance the quality and attractiveness of living environments. Inspiration came from
sources as varied as the canals of Venice in Los Angeles to dense residential artist-
neighborhoods in South East Asia.
Numerous studies were made to investigate how a mix of art, art institutions,
artist workshops and housing could work. Solutions with large scale art institutions
concentrated along Kattenburgerstraat or interspersed throughout the entire site were
abandoned for a much smaller scale approach. A seemingly arbitrary grid is projected
over the site allowing for the creation of public, semi-private and private spaces. The
positioning of art follows the same gradient: from public civic art accessible for all, to the
private workshop of the artist.
This proposal includes a typological study of housing types. Density and the ratio
between infrastructure, public space and private land have been studied in order to
clarify and quantify the development potential of the Marine Etablissement.

Amsterdam Athletic Peninsula - studentenontwerp voor een nieuw Marineterrein (8)

Dit ontwerp voor het Marineterrein van Yale-student Christensen uit 2013 is nogal eenzijdig. Het draait voor minstens de helft om sport. Mijns inziens een vreemde plek voor zo'n geavanceerd complex. Midden in de stad kun je toe met wat eenvoudigere opties, zoals de zojuist geopende hardlooproute en de mogelijkheid te kunnen zwemmen in het haventje van het terrein. Verder wordt er weer eens rigoureus gesloopt. Niets van de oorspronkelijke bebouwing blijft behouden.
De gebouwen zelf zijn niet erg spannend en de ontwerpen geenszins uitgewerkt. Niet perse de taak van een landschapsarchitect zullen we maar zeggen.
De zichtlijnen zijn wel erg mooi. De lange rechte lijnen geven, in ieder geval aan de waterkant, een gevoel van ruimte. Verder is er weinig park. Christensen noemt een laan met wat bomen nota bene een 'linear park'. Ja, zo kan ik het ook.



Amsterdam Athletic Peninsula
Student: Todd Christensen


The Amsterdam Athletic Peninsula is a Sports Oriented Development that is meant to
change the way Amsterdammers live and play in their city. Sport and Recreation have
become increasingly more important in our modern day society with record numbers
of people tuning in to watch global events such as the World Cup and the Olympics.
The 2012 London Olympics was the most watched Event in the history of Television
and, in 2022 Qatar will be hosting the World Cup at an estimated cost of 220 billion
dollars. Sport has evolved into something more than recreation, but a way that we
bond culturally and socially, and the aim of the Athletic Peninsula was to tap into this
groundswell and create a new “cultural” center that would redefine the landscape of
Amsterdam. The project was to contain one of the largest indoor recreational facilities
in the country, increasing the amount of “sports” related program within the city limits
10 fold. The project integrates the athletic facility with a fitness oriented residential
component. The site is divided into two axis and four quadrants, with each axis acting as
an anchor for either the residential or athletic program. The vertical axis is anchored by
the linear park that runs the length of the site. The linear park roughly separates the live
area from the athletic area. The Marina and Athletic facility the sports components of the
site and bisect the linear park. The four quadrants are the Waterfront quarter, containing
the hotel, boardwalk, and more high end apartments, the Park Quarter, containing a
the park and market rate housing in a more secluded portion of the site, the Historic
Quarter, located next to the Aquatic Museum and containing remnants of the site’s
original historic structures, and the Athletic Quarter, contain more affordable housing
units and views as well as quick access to the playing fields.

vrijdag 24 juni 2016

Nieuwe hardlooproute over Marineterrein - Rondje Oosterdok



De gemeente Amsterdam probeert al een tijdje inwoners zover te krijgen meer te gaan sporten. Doordat steeds meer reguliere sportfaciliteiten door onze bouwlust naar de randen van de stad worden gedreven, moet men op zoek naar andere middelen om burgers nog gelegenheid te bieden in beweging te blijven. Een voorbeeld hiervan zijn de openbare fitnessapparaten in verschillende Amsterdamse parken.
Onze sportwethouder Van de Burg (VVD) zet zich verder enthousiast in voor het zeer populaire hardlopen, door routes in de stad te laten aanwijzen waarbij oversteken of stoppen voor verkeerslichten niet nodig is. Zondag 3 juli wordt er tijdens de open dag op het Marineterrein een nieuwe hardlooproute geopend. Deze zal lopen via de huidige fietsroute, over de tijdelijke Commandantsbrug, langs Hannekes Boom en over de Oosterdoks-draaibrug en J.J. van der Veldebrug naar NEMO. Vanaf daar gaat het langs de Museumhaven en ARCAM, over de Kattenburgerbrug tot de poort van het Marineterrein waar de route eindigt. Maar aangezien het een rondje betreft kun je natuurlijk zelf bepalen waar je begint of opgeeft ;-)
Dit "Rondje Oosterdok", zoals de route is genoemd, zal worden gemarkeerd met zilverkleurige 'punaises' om het de lopers nog makkelijker te maken. Op dit moment kun je het parcours van 2,2 km al verkennen door de felgroene stippen te volgen.
Hieronder op de kaart de nieuwe route.



Foto: Twee veteranen uit de Eerste Wereldoorlog met één been doen mee aan een hardloopwedstrijd voor oorlogsverminkten met behulp van krukken. Engeland, 1926 (fotograaf onbekend).

maandag 25 januari 2016

NATIONAL MUSEUM AMSTERDAM - studentenontwerp voor een nieuw Marineterrein (7)

Het is al weer een tijd geleden dat ik enkele van de voorstellen van studenten van Yale University voor de herontwikkeling van het Marineterrein besprak. Er zijn in totaal 9 ontwerpen gemaakt en ik ben tot nu toe tot nummer 6 gekomen. In de luwte van het EU-gebeuren ga ik proberen de laatste 3 voorstellen aan bod te laten komen. Deze keer een ontwerp van Jonas Barre. Hij kiest voor een museumeiland met kleine wooneenheden. Een nieuw Nationaal Museum zou hier een plek moeten krijgen. De invulling hiervan is niet helemaal duidelijk, maar het lijkt overeenkomsten te hebben met het huidige Amsterdam Museum. Overigens is er inmiddels daadwerkelijk een voorstel om het Amsterdam Museum onder te brengen op het terrein, maar de huidige directeur wil eerst alle opties voor een nieuwe plek onderzoeken voor zich vast te leggen op één enkele locatie.
Ik vind het ontwerp van Barre niet echt uitdagend. De woningen zijn opgezet in grote dichte blokken. Daardoor verdwijnt het open karakter dat door selectieve sloop van een deel van de huidige bebouwing zou kunnen worden bereikt. Behalve de onaangeroerde Voorwerf is er ook vrijwel geen enkele parkachtige omgeving. Een gemiste kans.
Ook de toren vind ik fantasieloos. Een rommelige constructie die eerder het landschap vervuilt dan een icoon voor Kattenburg vormt. De ingetekende personen in zijn sfeerbeelden zijn dan ook illustratief voor het bedachte landschap: ze staan er wat verloren bij.





National Museum Amsterdam
Student: Jonas Barre

The proposed program for the Marine Etablissement takes the original brief to its extremes. How could you give the site an identity and meaning for the city as a whole? And how could this generate enough value?
Jonas Barre’s proposal answers the first question with the introduction of a spectacular viewing tower as part of the new National Museum. The business cases of precedents such as the London Eye or Singapore Flyer were studied to prove that this attraction could generate enough visitors and revenue to warrant the investment. Although reduced significantly from the first sketches, this tower will be the only viewing point that allows the visitor to place Amsterdam in its context: not only the relation between the city centre and the suburbs will become clear but also the relation of the Amsterdam metropolitan region to the surrounding area and the North Sea.
Secondly the proposal includes the creation of micro-units: residential units with a sales price of less than €100,000. Studies show that there is a substantial shortage of units in this price bracket in Amsterdam. Slabs and towers, low- and high-rise were studied to come to a high density, high quality micro unit typology for this particular niche in the market.


woensdag 16 december 2015

Route fietspad over Marineterrein bekend

Op 11 januari wordt de tijdelijke fietsbrug (de Commandantsbrug) tussen het Marineterrein en de Dijksgracht geopend door Minister Stef Blok. Ook de fietsroute over het terrein vanaf de blauwe poort naar deze brug zal dan toegankelijk worden voor het publiek. Het fietspad volgt (nog) niet de kortst mogelijke route aangezien Defensie nog tot 2018 op een groot deel van het terrein aanwezig zal blijven. Maar de route zal wel degelijk een nieuw zicht op de stad opleveren. Overigens zal het fietspad in de eerste helft van 2016 enkele malen gesloten zijn tijdens EU-vergaderingen in het Europagebouw of Scheepvaartmuseum. Vanaf de tweede helft van het jaar zal het dan permanent geopend blijven.

In blauw het fietspad. Het rode vlak is het besloten Defensie-gedeelte.

Klik hier voor een video van de nieuwe fiets- en wandelroute over het Marineterrein: http://marineterrein.blogspot.nl/2016/01/video-fietsroute-over-marineterrein.html

dinsdag 13 oktober 2015

Gemeente verhindert tijdswinst geplande fietsroute via Marineterrein



De tijdelijke brug van het Marineterrein naar de Dijksgracht zou volgens de gemeente de fietsroute van de Oostelijke Eilanden naar het Centraal Station met 3 minuten moeten gaan bekorten. Echter, men heeft deze week de brug over de Oostertoegang (het water aan de oostelijke kant van het CS tussen IJ en Oosterdok) gesloten voor fietsers! Dit omdat sommige fietsers schuin overstaken en zo mede-verkeersdeelnemers in gevaar brachten. In plaats van te handhaven heeft de gemeente er voor gekozen om alle fietsers van het Oosterdokseiland naar CS te benadelen. De brug, die voor Oostelijke Eilanders aan het einde van de snelste route naar Amsterdam Centraal ligt, is vanaf nu enkel nog toegankelijk voor voetgangers. Fietsers moeten voortaan via de Odebrug, Prins Hendrikkade en Kamperbrug naar het station. Dit via twee extra stoplichten over twee zeer drukke kruisingen waar het opstellen van wachtende fietsers nu al een enorm probleem is. 
De geplande route via het Marineterrein over de tijdelijke brug naar de Dijksgracht levert in de nieuwe situatie nog steeds 3 minuten tijdswinst op ten opzichte van de oorspronkelijke route via NEMO, maar daar moeten we dus voor beide routes extra minuten bij optellen voor het omrijden en wachten bij twee extra stoplichten. 

De route via het Oosterdokseiland is pas sinds een jaar goed te gebruiken nadat velen om een fietsverbinding achterlangs het gebouw van NEMO hadden gevraagd en deze uiteindelijk ook werd aangelegd. Ook deze route is nu dus langzamer geworden. Alles is relatief, en zo zou de gemeente kunnen betogen dat de Dijksgracht-route nog steeds sneller is dan die via NEMO...
Wie een frustrerend omrij-einde van zijn fietsrit via het Oosterdokseiland wil vermijden kan natuurlijk altijd nog de oude route via de Prins Hendrikkade kiezen. Hemelsbreed de kortste rit. Maar dan moet je wel maar liefst 7 verkeerslichten trotseren! 
Overigens staan sowieso de vermeende 3 minuten tijdswinst ter discussie omdat de draaibrug bij Hannekes Boom erg moeilijk te nemen is voor fietsers. Daarnaast was een (tijdelijke) brug van het Marineterrein naar NEMO om verschillende redenen een veel betere optie geweest. Maar daarover later meer.



In groen de route via NEMO (nu 1 stoplicht; 3 stoplichten na sluiting Oostertoegang)
In oranje de route via het Marineterrein (nu 1 stoplicht; 3 stoplichten na sluiting Oostertoegang)
In rood de route via de Prins Hendrikkade (7 stoplichten)
In zwart de route die na sluiting van de Oostertoegang genomen dient te worden (2 extra stoplichten)

donderdag 15 januari 2015

Gebouwen met nummers Marineterrein Amsterdam



002 Ziekenboeg
003 Voorwerf
004 Opstapplaats schouwdienst Centraal Station (pontje)
006 Poltie Amsterdam Amstelland Team Water
007 Wachtgebouw MBK
011 Directie NSM
015 Technische Dienst / OTONautische Dienst
017 DVVO
024 NATRES
025 All Ranks verblijf
026 Legeringsgebouw
027 DCR/MGGZ/SMDD
028 DPD
029 DPD
030 ECA-complex
034 Sportschool
039 PCG-OK
040 Bevoorrading/ Technische sleutelclub Opslag
041 Depot NSM
042 Districtkantoor KMAR