Neelie Kroes zag enkel bejaarden op Marineterrein en vertrok

Deze week doet Neelie Kroes in Vrij Nederland uit de doeken waarom ze het Marineterrein enkele maanden geleden verliet. Het voldeed volgens Kroes (ambassadeur van StartupDelta) niet aan de verwachtingen als broedplaats voor startups. Ze voelde zich geïsoleerd. Misschien dat die vermaledijde muur toch een keer tegen de grond moet?

VRIJ NEDERLAND 11-2-2016

ZE IS AMBASSADEUR VOOR START-UPS in Neder­land. Neelie Kroes is dan ook de ideale juryvoorzitter voor de verkiezing van de Radicale Vernieuwers van 2015. ‘Ik stel met vreugde vast dat het bij ons niet om eendagsvliegen gaat.’

NEELIE KROES IS EEN OPVALLENDE VERSCHIJ­NING IN DE HIPPE EN DYNAMISCHE WERELD van de start-ups. Gekleed in een onberispe­lijk, beige gebreid mantelpakje stapt de 74-ja­rige oud-VVD-politica en -eurocommissaris het Amsterdamse kantorencomplex Spaces binnen. Hier hebben allerlei startende onder­nemingen, maar ook meer gevestigde start-ups als Booking.com en Uber, hun intrek ge­nomen.‘Welcome home, oops, we meant welcome to work!’ staat op de glazen buiten­deur van het voormalige bankgebouw. De grote hal beneden is ingericht met comfort­bele zithoekjes, ruime leestafels en een koffiebarretje. Overal zitten groepjes jonge ondernemers met elkaar te praten en druk te bellen.
Kroes neemt de trap naar de eerste verdieping, naar haar werkkamer bij StartupDelta. Toen ze vorig jaar als ambassadeur begon aan haar taak om Nederland meer op de kaart te zetten als walhalla voor start-ups, streek ze in eerste instantie met haar team neer op het voormalige Marineterrein, ach­ter het Amsterdamse Scheepvaartmuseum.
Het idee was de talloze gangen en kamers van het oude Poortgebouw om te toveren tot een bruisende broedplaats van nationale en buitenlandse start-ups. Maar dat plan bleek met alle nodige verbouwingen en vergunningsaanvragen te ambitieus. Kroes, aangekomen in haar werkkamer: ‘We voelden ons geïsoleerd van de buitenwereld. Het grootste aantal bezoekers dat ik daar heb gezien, was een groep van zestig ouderen achter een rollator.’ Hard lachend: ‘Zij kwamen duidelijk niet voor ons, maar voor een rondleiding over het kazerneterrein.’ [...]

Neelie verlaat Marineterrein

Bureau Marineterrein meldt op haar website dat StartupDelta na nog geen jaar alweer vertrekt naar een locatie elders in Amsterdam. De ruimte die ze op dit moment op de Voorwerf huren zou niet meer voldoende zijn om alle activiteiten te kunnen herbergen. Of dit ook het einde betekent van de lobby die Neelie Kroes en haar organisatie voerde om het Marineterrein om te vormen tot een bedrijventerrein voor startups is niet duidelijk. Feit is dat niet iedereen blij was met haar onverwachte claim op het gebied. Zo bracht ze tijdens een uitzending van De Wereld Draait Door heel slim de naam 'The Wharf' naar voren. Verder was er de voortdurende suggestie dat een Startup-City op deze plek al grotendeels in kannen en kruiken was. Dit ging zelfs zó ver dat het gemeentebestuur van Amsterdam bij de beantwoording van vragen van twee raadsleden toegaf zich onder druk gesteld te voelen om de ontwikkeling van het Marineterrein te versnellen.
Overigens is het volgens sommigen nog maar de vraag of een startup-kolonie op een vrij geïsoleerde plek als het Marineterrein überhaupt wel de juiste manier is om jonge veelbelovende ondernemers naar Amsterdam te lokken. Zo schrijft Errik Buursink op de website van Ruimtevolk:

Aansluiting

De stad is in essentie een enorme en veelzijdige verzameling sociale netwerken, die als vanzelf fysiek neerslaan op de voor hen meest aantrekkelijke locaties. Voor netwerken van kenniswerkers en hun bedrijven is het centrum de logische plek. En eenmaal daar gevestigd neemt de aantrekkelijkheid alleen maar toe. En dat is logisch. Want hoe meer verschillende netwerken met elkaar in contact komen, hoe meer nieuwe verbindingen ontstaan, des te rijker is de opbrengst. Wat de tech sector in de stad zoekt is aansluiting bij de samenleving. Het concept van de Tech Wharf op het voormalige marine-etablissement, letterlijk door muren van de rest van de stad afgescheiden, is daar op opvallende wijze mee in tegenspraak. Productie en innovatie in de stedelijke kenniseconomie is afhankelijk van de kruisbestuiving tussen de kunsten, ambachten en technologie. Dit wordt door een stedelijk interactiemilieu op natuurlijke wijze gefaciliteerd. In cafés, restaurants, debatcentra, cultuurpodia en gewoon op straat en in het park. Dan is een geïsoleerde campus niet het goede model. Dat hebben Berlijn en New York met hun Silicon Allees en Silicon Alleys wel begrepen.

Stedelijke kwaliteiten

Startups en gevestigde IT-bedrijven komen naar Amsterdam om te profiteren van de diversiteit en het onverwachte van de stad. Daarmee onderscheidt het stedelijk productiemilieu zich van al die prachtig gelegen, groene campussen. Amsterdam moet inzetten op versterking van juist haar stedelijke kwaliteiten. Het concept van een campus is daarmee lastig te verenigen, een ‘stadscampus’ is niets meer dan een contradictio in terminis. Idealiter verandert de Tech Wharf in een echt stuk stad, door woningbouw en de komst van stedelijke voorzieningen, óf de Tech Wharf vestigt zich op een plek die al stad is. Aan het Silicon Canal. Dat is pas een onderscheidend concept.

Het zou zomaar kunnen dat StartupDelta voor het laatste heeft gekozen.
Neelie, het ga je goed!